Bezpieczna eksploatacja dźwigów — zarówno wieżowych, jak i samojezdnych — wymaga uwzględnienia wielu czynników, a jednym z kluczowych jest siła wiatru. Podmuchy mogą destabilizować konstrukcję, utrudniać manewrowanie ładunkiem i zwiększać ryzyko wypadku. Dlatego w przepisach oraz instrukcjach producentów określone są limity prędkości wiatru, przy których należy wstrzymać prace.
Dlaczego wiatr jest tak groźny dla dźwigów?
Wiatr działa na konstrukcję dźwigu oraz podnoszony ładunek, generując dodatkowe obciążenia boczne. W przypadku elementów o dużej powierzchni, takich jak płyty, belki czy prefabrykaty, nawet umiarkowany wiatr może powodować ich kołysanie. To z kolei utrudnia precyzyjne ustawienie ładunku, zwiększa napięcia w linach i może doprowadzić do kolizji z elementami budynku lub innym sprzętem.
Ponadto, dźwigi wieżowe posiadają wysoką, smukłą konstrukcję, która działa jak maszt — im wyżej, tym większe oddziaływanie wiatru.
Normy prędkości wiatru dla pracy dźwigów
Zasady dotyczące dopuszczalnych prędkości wiatru można znaleźć w:
-
dokumentacji producenta dźwigu — każdy model ma określony maksymalny wiatr roboczy,
-
normach PN-EN 14439 i PN-EN 13000,
-
przepisach BHP.
W praktyce najczęściej stosuje się następujące granice:
-
do 12–15 m/s (43–54 km/h) – maksymalna prędkość wiatru, przy której można wykonywać standardowe prace podnoszenia,
-
powyżej 15 m/s – zalecane natychmiastowe wstrzymanie pracy i zabezpieczenie urządzenia,
-
ok. 20 m/s (72 km/h) i więcej – wiatr może spowodować uszkodzenia konstrukcji, a nawet przewrócenie dźwigu, jeśli nie zostanie ustawiony w tzw. trybie jałowym (swobodnym obrocie wieży).
Jak mierzy się prędkość wiatru na placu budowy?
Do pomiaru stosuje się anemometry zamontowane na szczycie dźwigu lub w jego pobliżu. Nowoczesne dźwigi posiadają czujniki zintegrowane z systemem sterowania, które automatycznie sygnalizują przekroczenie bezpiecznej wartości. W starszych modelach pomiary wykonuje się ręcznymi urządzeniami, ale wówczas kluczowa jest regularność i dokumentowanie wyników.
Warto pamiętać, że prędkość wiatru wzrasta wraz z wysokością. Oznacza to, że odczyty z poziomu gruntu mogą zaniżać rzeczywistą wartość oddziałującą na żuraw wieżowy.
Czynniki dodatkowe wpływające na decyzję o przerwaniu pracy
Oprócz samej prędkości wiatru należy uwzględniać:
-
rodzaj i gabaryty ładunku – elementy o dużej powierzchni czołowej są bardziej podatne na podmuchy,
-
warunki otoczenia – wąskie przesmyki między budynkami mogą działać jak tunel wiatrowy,
-
nagłe porywy – nawet jeśli średnia prędkość jest bezpieczna, gwałtowne szkwały mogą być niebezpieczne,
-
stan techniczny dźwigu – luzy w mechanizmach obrotu lub zużyte liny zwiększają ryzyko przy silnym wietrze.
Procedury bezpieczeństwa przy silnym wietrze
Kiedy prędkość wiatru osiąga wartości graniczne:
-
Natychmiast przerwij podnoszenie i bezpiecznie opuść ładunek na ziemię lub stabilną podporę.
-
Zabezpiecz hak i osprzęt przed swobodnym przemieszczaniem się.
-
Ustaw dźwig w położeniu jałowym — wieża powinna mieć możliwość swobodnego obrotu w kierunku wiatru, aby uniknąć nadmiernych naprężeń.
-
Zablokuj dostęp do strefy niebezpiecznej wokół dźwigu.
-
Dokonaj kontroli po ustąpieniu silnego wiatru – sprawdź liny, mocowania i konstrukcję.
Konsekwencje pracy przy zbyt silnym wietrze
Ignorowanie limitów wiatru może prowadzić do:
-
uszkodzenia ładunku lub konstrukcji dźwigu,
-
przewrócenia żurawia,
-
poważnych wypadków z udziałem ludzi,
-
odpowiedzialności prawnej i finansowej wykonawcy.
W Polsce zdarzały się wypadki, w których przyczyną przewrócenia się żurawia była praca przy wietrze przekraczającym dopuszczalne normy. Dlatego przestrzeganie procedur to nie tylko wymóg formalny, ale realne działanie ratujące życie.
Praca dźwigu przy silnym wietrze jest jednym z najpoważniejszych zagrożeń na placu budowy. Zgodnie z normami i zaleceniami producentów, graniczną prędkością wiatru dla większości dźwigów jest 12–15 m/s. Powyżej tej wartości należy przerwać prace i odpowiednio zabezpieczyć sprzęt. Pomiar wiatru powinien być wykonywany na bieżąco, a decyzje o wstrzymaniu robót muszą brać pod uwagę również porywy i specyfikę podnoszonego ładunku. Bezpieczeństwo zawsze powinno mieć pierwszeństwo przed tempem realizacji inwestycji.
Źródło: https://wynajmijdzwig.pl/wynajem-zurawie-dolnooborotwe/
