Urlop macierzyński to czas wolnego od obowiązków zawodowych, który po porodzie przysługuje każdej matce zatrudnionej na umowę o pracę. Z tego typu prawa pracowniczego korzystają kobiety w celu regeneracji i opieki nad niemowlęciem. Zasady przyznawania i wykorzystywania urlopu reguluje Kodeks pracy. Sprawdź, ile wynosi świadczenie macierzyńskie, a także, na jakich warunkach można z niego korzystać.
Kto i kiedy może skorzystać z urlopu macierzyńskiego?
Z podstawowego prawa pracowniczego, jakim jest urlop macierzyński, mogą skorzystać kobiety, które są zatrudnione na umowę o pracę – niezależnie od wymiaru etatu. Przyszłe matki, które prowadzą działalność gospodarczą i opłacają składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, również nie muszą się obawiać, że zostaną bez wsparcia – one także mogą liczyć na zasiłek macierzyński.
Urlop macierzyński wynosi:
-
20 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka,
-
31 tygodni przy ciąży bliźniaczej,
-
33 tygodnie, gdy urodzi się trojaczki,
-
35 tygodni przy czworaczkach,
-
37 tygodni przy urodzeniu pięcioraczków.
Co ważne, okres wolnego można zacząć wybierać już na 6 tygodni przed rozwiązaniem ciąży, wówczas po porodzie do wykorzystania jest pozostała część urlopu.
Kobieta musi wykorzystać co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego. Może pozostałą część oddać ojcu dziecka, żeby przejął opiekę nad niemowlęciem. Warunkiem jest to, by był on ubezpieczony. Niezależnie od tego przysługuje mu również prawo do urlopu ojcowskiego, który wynosi 14 dni – może być wybrany całościowo lub w dwóch tygodniowych częściach, należy jednak przestrzegać terminu i zdążyć z wykorzystaniem wolnego do ukończenia 12 miesiąca życia dziecka.
Nie tylko rodzice biologiczni mają prawo do świadczenia macierzyńskiego lub ojcowskiego, również w przypadku adopcji nabywają możliwość korzystania z urlopu na warunkach macierzyńskiego.
Prawa pracownicze związane ze zwolnieniem od obowiązków zawodowych dotyczą także kobiet, które poroniły lub urodziły martwe dziecko – w ich przypadku wymiar zwolnienia od pracy wynosi 8 tygodni – okres ten liczony jest od dnia porodu lub dnia poronienia.
Wysokość zasiłku macierzyńskiego
Podczas trwania urlopu macierzyńskiego, przez pracownicę pobierany jest zasiłek macierzyński z systemu ubezpieczeń społecznych, który wynosi
-
100% podstawy wymiaru zasiłku – przez pierwsze 20 tygodni urlopu macierzyńskiego,
-
81,5% podstawy wymiaru zasiłku – jeśli kobieta zdecyduje się na połączenie urlopu macierzyńskiego z rodzicielskim. Stosowny wniosek musi być złożony do 21 dni po porodzie.
Wypowiedzenie umowy o pracę na urlopie macierzyńskim
Kobiety, które przebywają na urlopie macierzyńskim, podlegają szczególnej ochronie prawnej. Pracodawca nie może w tym okresie wypowiedzieć umowy o pracę. Od tej normy istnieją jednak pewne odstępstwa.
Do wyjątków tych należą przypadki upadłości firmy lub sytuacja, gdy przedsiębiorstwo jest w trakcie likwidacji, a także, gdy dochodzi do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, pod warunkiem że odpowiednia organizacja związkowa wyrazi na to zgodę. Na temat rozwiązywania umowy o pracę po zakończeniu urlopu macierzyńskiego można przeczytać tutaj: https://www.gowork.pl/blog/26-zmiana-pracy-po-macierzynskim-kiedy-zlozyc-wypowiedzenie-po-urlopie-macierzynskim/.
Warto znać swoje prawa, wiedzieć, jakie jeszcze rodzaje urlopów pracowniczych przysługują rodzicom i kto im podlega, aby móc korzystać z uprawnień i zapewnić sobie oraz dziecku najlepsze warunki w tych ważnych pierwszych miesiącach życia.
