Wymagania na egzaminach ósmoklasisty i maturalnym

Wymagania egzaminacyjne

W 2021 r. egzaminy: ósmoklasisty i maturalny będą przeprowadzone wyjątkowo na podstawie wymagań egzaminacyjnych zawartych w dołączonych do rozporządzenia załącznikach, a nie jak w ubiegłych latach na podstawie wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego.

Nie będzie obowiązkowego ustnego egzaminu maturalnego

Egzamin maturalny, podobnie jak w 2020 r., będzie przeprowadzany tylko w części pisemnej.

Odpowiadając na szereg próśb przesłanych do resortu, Minister Edukacji i Nauki Przemysław Czarnek podjął decyzję, że w 2021 r. część ustna egzaminu maturalnego z języka polskiego, języka mniejszości narodowej i języka obcego nowożytnego nie będzie obowiązkowa. Będą mogli przystąpić do niej – podobnie jak w 2020 r. – absolwenci, którym wynik części ustnej egzaminu z danego przedmiotu jest potrzebny w postępowaniu rekrutacyjnym na uczelnię zagraniczną.

Po analizie przesłanych do nas opinii, zespoły merytoryczne wprowadziły kolejne zmiany w wymaganiach egzaminacyjnych. Wśród przykładowych zmian można wymienić:  

w przypadku egzaminu ósmoklasisty:

1. z języka polskiego – z listy lektur obowiązkowych wykreślono Tędy i owędy Melchiora Wańkowicza,
2. z matematyki – ograniczono wymagania dotyczące działań na pierwiastkach oraz stereometrii (brył przestrzennych),
3. z języka angielskiego – z listy środków gramatycznych wykreślono czas past perfect oraz mowę zależną;

w przypadku egzaminu maturalnego:

1. z matematyki na poziomie podstawowym – ograniczono wymagania dotyczące funkcji i graniastosłupów, w całości zredukowano wymagania dotyczące brył obrotowych i wymagania z IV etapu edukacyjnego dotyczące ostrosłupów,
2. z geografii na poziomie rozszerzonym – usunięto niektóre treści o charakterze faktograficznym oraz zagadnienia, które są trudne do omówienia podczas nauki zdalnej, np. część zagadnień z zakresu przeszłości geologicznej Ziemi, charakterystykę reżimów rzecznych w Polsce, zmiany funkcji obszarów wiejskich na świecie, zróżnicowanie językowe ludności świata.

Egzamin ósmoklasisty w 2021 r.

Język polski

• Przeprowadzany na podstawie wymagań egzaminacyjnych, zawierających ograniczony zakres wymagań podstawy programowej, w tym skróconą listę lektur obowiązkowych.
• Czas trwania: 120 minut.
• Za rozwiązanie zadań można uzyskać maksymalnie 45 punktów (5 pkt mniej niż w latach ubiegłych), w tym:
  część 1: czytanie ze zrozumieniem, argumentowanie, znajomość i rozumienie utworów literackich, interpretacja tekstów kultury, znajomość zasad i posługiwanie się poprawną polszczyzną – 25 pkt (ok. 20 zadań opartych na dwóch tekstach; ok. 50 proc. zadań otwartych),
  część 2: wypracowanie – 20 pkt.
• Temat wypracowania do wyboru spośród dwóch: rozprawka albo opowiadanie.
• W wypracowaniu uczeń może odnieść się do dowolnej lektury obowiązkowej spełniającej warunki tematu.

Matematyka

• Przeprowadzany na podstawie wymagań egzaminacyjnych, zawierających ograniczony zakres wymagań podstawy programowej (np. bez zadań dotyczących dowodów geometrycznych, ograniczone wymagania dotyczące działań na pierwiastkach, stereometrii).
• Czas trwania: 100 minut.
• Za rozwiązanie zadań można uzyskać maksymalnie 25 punktów (5 pkt mniej niż w latach ubiegłych), w tym: 15 pkt – zadania zamknięte, 10 pkt – zadania otwarte.
• Liczba zadań otwartych: 4 (w latach 2019–2020: 6).

Język obcy nowożytny

• Przeprowadzany na podstawie wymagań egzaminacyjnych, zawierających ograniczony zakres wymagań podstawy programowej oraz ograniczony zakres środków gramatycznych.
• Oczekiwany średni poziom biegłości językowej, w tym zakresu środków językowych w wypowiedziach pisemnych (w skali ESOKJ) – A2.
• Czas trwania: 90 minut.
• Za rozwiązanie zadań można uzyskać maksymalnie 55 punktów (5 pkt mniej niż w latach ubiegłych), w tym: 34 pkt – zadania zamknięte, 21 pkt – zadania otwarte.
• Mniejsza liczba zadań otwartych sprawdzających umiejętność rozumienia ze słuchu, umiejętność reagowania i znajomość środków językowych oraz zadań zamkniętych sprawdzających rozumienie tekstów pisanych i znajomość środków językowych.

Egzamin maturalny w 2021 r.

Język polski jako przedmiot obowiązkowy

• Przeprowadzany na podstawie wymagań egzaminacyjnych, zawierających ograniczony zakres wymagań podstawy programowej.
• Czas trwania: 170 minut.
• Za rozwiązanie zadań można uzyskać maksymalnie 70 punktów, w tym:
  część 1: czytanie ze zrozumieniem, argumentowanie, znajomość zasad i posługiwanie się poprawną polszczyzną – 20 pkt (ok. 12–15 zadań – głównie otwartych – opartych na dwóch tekstach)
  część 2: wypracowanie – 50 pkt.
• Trzy tematy wypracowania do wyboru: dwie rozprawki oraz interpretacja tekstu poetyckiego.
• Jeden temat rozprawki ze wskazaną lekturą obowiązkową, drugi temat rozprawki – z tekstem spoza kanonu lektur obowiązkowych.
• Część ustna – nieobowiązkowa. Mogą przystąpić do niej osoby, którym wynik z części ustnej jest potrzebny w postępowaniu rekrutacyjnym do szkoły wyższej.

Matematyka jako przedmiot obowiązkowy

• Przeprowadzany na podstawie wymagań egzaminacyjnych, zawierających ograniczony zakres wymagań podstawy programowej (np. ograniczone wymagania dotyczące funkcji i graniastosłupów, całkowita redukcja wymagań dotyczących brył obrotowych i wymagań z IV etapu edukacyjnego dotyczących ostrosłupów).
• Czas trwania: 170 minut.
• Za rozwiązanie zadań można uzyskać maksymalnie 45 punktów (5 pkt mniej niż w latach ubiegłych), w tym: 28 pkt – zadania zamknięte; 17 pkt – zadania otwarte.
• Liczba zadań otwartych: 7 (w latach 2015–2020: 9).

Język obcy jako przedmiot obowiązkowy

• Przeprowadzany na podstawie wymagań egzaminacyjnych, zawierających ograniczony zakres wymagań podstawy programowej oraz ograniczony zakres środków gramatycznych.
• Oczekiwany średni poziom biegłości językowej, w tym zakresu środków językowych w wypowiedziach pisemnych (w skali ESOKJ) – A2+ (B1 w zakresie rozumienia ze słuchu i rozumienia tekstów pisanych).
• Czas trwania: 120 minut.
• Za rozwiązanie zadań można uzyskać maksymalnie 50 punktów, w tym: 40 pkt – zadania zamknięte, 10 pkt – zadania otwarte.
• Część ustna – nieobowiązkowa. Mogą przystąpić do niej osoby, którym wynik z części ustnej jest potrzebny w postępowaniu rekrutacyjnym do szkoły wyższej.

Przedmioty na poziomie rozszerzonym (dodatkowe)

• Przeprowadzany na podstawie wymagań egzaminacyjnych, zawierających ograniczony zakres wymagań podstawy programowej.
• W przypadku języków obcych nowożytnych – ograniczony zakres środków gramatycznych oraz obniżony ogólny średni poziom biegłości językowej, w tym zakresu środków językowych w wypowiedziach pisemnych (w skali ESOKJ) – B1+ (B2 w zakresie rozumienia ze słuchu i rozumienia tekstów pisanych).
• Przystąpienie do egzaminu na poziomie rozszerzonym – nieobowiązkowe. Można przystąpić do egzaminu z maksymalnie 6 przedmiotów dodatkowych.

Inne zmiany na egzaminach

Nie będzie obowiązku przystąpienia do egzaminu maturalnego z jednego przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym. Zdający może przystąpić do egzaminu nawet z 6 przedmiotów dodatkowych, jeżeli potrzebuje wyników w postępowaniu rekrutacyjnym do szkoły wyższej.

Będzie możliwość zmiany deklaracji przystąpienia do egzaminu maturalnego.

Dodatkowo w rozporządzeniu opisano warunki zdania egzaminu maturalnego w 2021 r. oraz uzyskania świadectwa dojrzałości, w tym uzyskania świadectwa dojrzałości przez absolwentów z lat ubiegłych.

Określone zostały również zasady przystąpienia do egzaminu ósmoklasisty i egzaminu maturalnego przez osoby kształcące się w szkołach wchodzących w skład Ośrodka Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą.

Źródło: Ministerstwo Edukacji Narodowej